«Φωτιά» στο ράφι: Έως και 50% πάνω η τιμή του καφέ στα σούπερ μάρκετ
Σε καθημερινό «σαφάρι» προσφορών και εκπτώσεων εξελίσσεται η αγορά του καφέ για τους Έλληνες καταναλωτές. Οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ έχουν πάρει την ανηφόρα, καταγράφοντας αυξήσεις που ξεκινούν από 4% και αγγίζουν σε ορισμένες κατηγορίες το εκρηκτικό 50%.
Η διεθνής κρίση στην παραγωγή των ποικιλιών Arabica και Robusta, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος χονδρικής, έχει μετατρέψει την αγαπημένη καθημερινή συνήθεια των πολιτών σε είδος πολυτελείας.
Ακτινογραφία της ακρίβειας
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία από την αγορά, η μέση τιμή του κιλού διαμορφώνεται πλέον σε πρωτόγνωρα επίπεδα:
* Στιγμιαίος καφές: Πρωταγωνιστεί στην ακρίβεια, με τη μέση τιμή του κιλού να κυμαίνεται μεταξύ 43,40€ και 53,50€.
* Κάψουλες Espresso: Η άνεση κοστίζει, με το κιλό να αγγίζει τα 35,50€.
* Φίλτρου και Ελληνικός: Κινούνται σε ελαφρώς χαμηλότερα αλλά εξίσου πιεσμένα επίπεδα, με τον ελληνικό καφέ να φτάνει έως και τα 24,50€ το κιλό.
Σε ασφυξία η αγορά
Η κατάσταση προκαλεί έντονες αντιδράσεις από την Ελληνική Ένωση Καφέ. Οι εκπρόσωποι του κλάδου κάνουν λόγο για «συνθήκες ασφυξίας» λόγω του κυβερνητικού πλαφόν στο μικτό κέρδος. Την ίδια στιγμή, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί έχουν ήδη επιβάλει τσουχτερά πρόστιμα εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες (όπως η JACOBS DOUWE EGBERTS) για υπέρβαση του νόμιμου περιθωρίου κέρδους.
Από την πλευρά τους, οι επιχειρηματίες επιμένουν ότι η μόνη ουσιαστική ανάσα για την τσέπη του καταναλωτή θα ήταν η άμεση κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ), η οποία θα οδηγούσε σε αυτόματη μείωση των τιμών κατά 10%.
Στροφή στα private label
Απέναντι σε αυτό το κύμα ακρίβειας, οι καταναλωτές αλλάζουν βίαια τις αγοραστικές τους συνήθειες. Παρατηρείται μαζική στροφή προς τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private label) των σούπερ μάρκετ, τα οποία προσφέρουν εξοικονόμηση έως και 30%. Παράλληλα, οι αγοραστές επιστρατεύουν ψηφιακά εργαλεία σύγκρισης τιμών και online φυλλάδια, αναζητώντας τη φθηνότερη λύση πριν φτάσουν στο ταμείο.
Οι διεθνείς αιτίες πίσω από την παγκόσμια κρίση και τις ελλείψεις στην αγορά του καφέ
Η εκρηκτική άνοδος στις τιμές του καφέ και η στενότητα στα παγκόσμια αποθέματα οφείλονται σε μια «τέλεια καταιγίδα» κλιματικών, γεωπολιτικών και οικονομικών παραγόντων. Παρότι οι προβλέψεις για τη σοδειά του 2026/2027 δείχνουν τάσεις ανάκαμψης, η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη.
Οι βασικότεροι διεθνείς λόγοι που προκάλεσαν αυτή την κρίση είναι:
1. Κλιματική κρίση και ακραία καιρικά φαινόμενα
- Ξηρασία στη Βραζιλία: Η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα στον κόσμο επλήγη από ιστορική ξηρασία, μειώνοντας δραματικά τις σοδειές της premium ποικιλίας Arabica.
- Καύσωνες στο Βιετνάμ: Η χώρα που κυριαρχεί στην παραγωγή της ποικιλίας Robusta (που χρησιμοποιείται κυρίως για στιγμιαίο καφέ και χαρμάνια espresso) αντιμετώπισε ακραίες θερμοκρασίες, καταστρέφοντας μεγάλο μέρος της παραγωγής.
2. Γεωπολιτικές αναταραχές και ναυτιλία
- Κλείσιμο στα Στενά του Ορμούζ: Η κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή οδήγησε στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας τεράστιες καθυστερήσεις στις παραδόσεις
- Εκτόξευση των ναύλων: Τα πλοία αναγκάζονται να κάνουν τον γύρο της Αφρικής, αυξάνοντας δραματικά το κόστος μεταφοράς, τις ασφάλειες ναυτιλίας και τις τιμές των καυσίμων για τους Ευρωπαίους εισαγωγείς
3. Διεθνές εμπόριο και δασμοί
- Αμερικανικοί δασμοί: Οι οριζόντιοι δασμοί που επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση των ΗΠΑ σε χώρες παραγωγής (όπως το 50% στη Βραζιλία) προκάλεσαν αναταραχή και τεχνητή έλλειψη στην παγκόσμια ροή των αποθεμάτων
- Πανικός στις αγορές: Η μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων ανάγκασε τις μεγάλες βιομηχανίες σε προαγορές («panic buying»), πιέζοντας τις τιμές της χρηματιστηριακής αγοράς εμπορευμάτων (ICE) σε επίπεδα ρεκόρ
4. Εκρηκτική αύξηση της ζήτησης
- Νέες αγορές: Η κατανάλωση καφέ αυξάνεται ραγδαία σε χώρες της Ασίας (όπως η Κίνα), που παραδοσιακά προτιμούσαν το τσάι, εντείνοντας τον ανταγωνισμό για την εξασφάλιση των διαθέσιμων κόκκων.
- Στροφή στην ποιότητα στο σπίτι: Μετά την πανδημία, το 70% των καταναλωτών παγκοσμίως επιλέγει να φτιάχνει καφέ υψηλής ποιότητας στο σπίτι, αυξάνοντας κατακόρυφα τη ζήτηση για premium κόκκους Arabica
