Το «πικρό ποτήρι» των μικροεπενδύσεων: Γιατί 7 στα 10 καφέ «σβήνουν» πριν τη δεκαετία
Η εικόνα είναι γνώριμη σε κάθε γειτονιά: ένα νέο, καλοσχεδιασμένο καφέ ανοίγει τις πόρτες του, γεμίζει με κόσμο τις πρώτες εβδομάδες και, λίγους μήνες αργότερα, κατεβάζει ξαφνικά ρολά, δίνοντας τη θέση του στην επόμενη προσπάθεια.
Η εστίαση και ο καφές παραμένουν διαχρονικά η πρώτη επιλογή για τους Έλληνες μικροεπενδυτές. Ωστόσο, τα πρόσφατα στατιστικά στοιχεία αποκαλύπτουν μια ζοφερή πραγματικότητα και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα της αγοράς, ο κλάδος χαρακτηρίζεται από μια σοκαριστικά υψηλή «θνησιμότητα». Συγκεκριμένα, το 65% των επιχειρήσεων εστίασης αναγκάζεται να κλείσει οριστικά πριν συμπληρώσει δέκα χρόνια λειτουργίας. Το πιο ανησυχητικό, όμως, εύρημα εντοπίζεται στην αφετηρία: το 21% των καταστημάτων —δηλαδή μία στις πέντε επιχειρήσεις— βάζει «λουκέτο» μέσα στην πρώτη μόλις διετία, προτού προλάβει καν να αποσβέσει το αρχικό κεφάλαιο επένδυσης.
Η ψευδαίσθηση της «εύκολης» επιχείρησης
Πού οφείλεται αυτό το επιχειρηματικό ναυάγιο σε μια χώρα που καταναλώνει καφέ όσο λίγες στην Ευρώπη; Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι το βασικό πρόβλημα ξεκινά από την έλλειψη τεχνογνωσίας. Ο καφές θεωρείται λανθασμένα μια «εύκολη» δουλειά με χαμηλό φραγμό εισόδου και γρήγορη ρευστότητα.
Πολλοί επενδυτές διαθέτουν τις οικονομίες μιας ζωής ή μια αποζημίωση απόλυσης χωρίς να έχουν πρότερη εμπειρία, χωρίς να κάνουν σωστή μελέτη βιωσιμότητας (business plan) και χωρίς να υπολογίζουν το πραγματικό κόστος λειτουργίας.
Η «μέγγενη» των πάγιων εξόδων
Η πραγματικότητα χτυπά γρήγορα τους νέους ιδιοκτήτες. Η λειτουργία ενός καφέ σήμερα δεν είναι απλή υπόθεση, καθώς οι επιχειρήσεις βρίσκονται εγκλωβισμένες σε ένα εκρηκτικό κοκτέιλ ανατιμήσεων:
Το ΦΠΑ δύο ταχυτήτων: Το 24% στα σερβιριζόμενα ροφήματα συμπιέζει δραματικά τα περιθώρια κέρδους.
Λειτουργικό κόστος: Τα ενοίκια, οι λογαριασμοί ενέργειας και οι πρώτες ύλες παρουσιάζουν συνεχείς αυξήσεις.
Μισθολογικό κόστος: Οι νέες συλλογικές συμβάσεις, αν και δίκαιες για τους εργαζόμενους, αυξάνουν τις υποχρεώσεις των εργοδοτών κατά 6% έως 25%.
Από το «τραπέζι» στο take-away
Η αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες επιτείνει το πρόβλημα. Με το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών να πιέζεται, η έξοδος για καφέ στο τραπέζι περιορίζεται πλέον κυρίως στα τριήμερα. Τις καθημερινές, η αγορά κινείται σχεδόν αποκλειστικά με όρους “take-away” και “delivery”.
Αυτό σημαίνει ότι τα παραδοσιακά καφέ, που έχουν επενδύσει σε μεγάλα ακίνητα και πολυπληθές προσωπικό, χάνουν τη μάχη από τα μικρά, ευέλικτα “street coffee” concepts, τα οποία έχουν χαμηλότερα έξοδα και μεγαλύτερη αντοχή στην κρίση.
Τα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρα ότι ο κλάδος δεν συγχωρεί πλέον ερασιτεχνισμούς. Για να επιβιώσει μια νέα επιχείρηση πέρα από την κρίσιμη πρώτη διετία, δεν αρκεί να φτιάχνει «καλό καφέ». Απαιτείται αυστηρή οικονομική διαχείριση, ρεαλιστικός σχεδιασμός και, πάνω από όλα, η συνειδητοποίηση ότι ο καφές είναι πλέον μια επιστήμη που ενέχει ρίσκο και όχι ένα βέβαιο καταφύγιο για μικροεπενδυτές.
