Στροφή σε φθηνότερες ποικιλίες: Πώς η ακρίβεια αλλάζει τον χάρτη του καφέ
Μια αθόρυβη αλλά δομική ανατροπή συντελείται τους τελευταίους μήνες στην παγκόσμια και εγχώρια αγορά καφέ. Η παρατεταμένη άνοδος των τιμών και οι πληθωριστικές πιέσεις οδηγούν βιομηχανίες, αλυσίδες εστίασης και καταναλωτές σε μια αναγκαστική «στροφή» προς πιο οικονομικές ποικιλίες καφέ, αλλάζοντας ριζικά τις ισορροπίες σε έναν από τους πιο δημοφιλείς κλάδους καθημερινής κατανάλωσης.
Για χρόνια, η ποικιλία Arabica (Αράμπικα)—γνωστή για το εκλεπτυσμένο άρωμα και την πιο γλυκιά της γεύση—κυριαρχούσε στις προτιμήσεις των καταναλωτών και των barista. Ωστόσο, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι δυσμενείς κλιματικές συνθήκες στις χώρες της Λατινικής Αμερικής (όπως η Κολομβία και η Βραζιλία) και τα ακριβά ναύλα, εκτίναξαν την τιμή της στα ύψη.
Το αποτέλεσμα; Οι premium κόκκοι Arabica χάνουν σταδιακά έδαφος. Στη θέση τους, οι εταιρείες εισαγωγής και επεξεργασίας επιστρατεύουν όλο και περισσότερο την ποικιλία Robusta (Ρομπούστα), η οποία είναι πιο ανθεκτική, παράγεται σε μεγαλύτερες ποσότητες (κυρίως στο Βιετνάμ) και κοστίζει σημαντικά λιγότερο. Παράλληλα, στο μικροσκόπιο των αγοραστών μπαίνουν πλέον και «δεύτερες» ή λιγότερο επώνυμες γεωγραφικές προελεύσεις, που προσφέρουν χαμηλότερο κοστολόγιο.
Η στρατηγική των blends και η μάχη του ραφιού
Για να μην μετακυλήσουν ολόκληρο το βάρος της αύξησης στον τελικό καταναλωτή—κάτι που θα οδηγούσε σε κατακόρυφη πτώση της ζήτησης—οι μεγάλες βιομηχανίες καφέ αναδιαμορφώνουν τα χαρμάνια (blends) τους. Αυξάνοντας το ποσοστό της Robusta έναντι της Arabica, καταφέρνουν να συγκρατήσουν τις τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ και στους τιμοκαταλόγους των καφετεριών, ποντάροντας στο ότι ο μέσος καταναλωτής δεν θα εντοπίσει εύκολα τη διαφορά στη γεύση.
Στην ελληνική αγορά, όπου ο καφές αποτελεί καθημερινή τελετουργία, η τάση αυτή είναι ήδη ορατή. Οι καταναλωτές στρέφονται μαζικά σε private label (ιδιωτικής ετικέτας) προϊόντα ή σε πιο οικονομικές συσκευασίες για το σπίτι. Στην εστίαση, πολλοί επιχειρηματίες επιλέγουν πλέον πιο «εμπορικά» χαρμάνια, περιορίζοντας τους specialty (μονοποικιλιακούς) καφέδες που πλέον θεωρούνται είδος πολυτελείας για λίγους.
Αναλυτές του κλάδου εκτιμούν ότι η στροφή αυτή δεν είναι παροδική. Ακόμα και αν οι διεθνείς τιμές παρουσιάσουν τάσεις αποκλιμάκωσης το επόμενο διάστημα, οι νέες καταναλωτικές συνήθειες και τα αναθεωρημένα επιχειρηματικά μοντέλα των εταιρειών αναμένεται να παγιωθούν, επαναπροσδιορίζοντας τι σημαίνει «ποιοτικός και προσιτός καφές» στη νέα οικονομική πραγματικότητα.
